AI-statistieken die er in 2026 toe doen

Dit zijn de AI-statistieken die ik zelf gebruik in werksessies en essays, elk met de originele bron, want een AI-cijfer zonder bron gaat zwerven. Onder de cijfers: wat ze zeggen over de ROI van AI. Bijgewerkt september 2026.

26%

van de onderzochte bedrijven haalde al waarde uit AI

Onderzoek uit 2024 onder 1.000 bestuurders in 59 landen: 74% had nog geen aantoonbare waarde uit AI laten zien. 22% begon waarde te realiseren en 4% behaalde al significante waarde. Dit is een indeling van bedrijven op AI-volwassenheid, geen slagingspercentage van losse pilots. Het vaker geciteerde "95% van de AI-pilots faalt" (MIT NANDA, 2025) gebruik ik niet als actuele statistiek: dat cijfer telt niet-gebruikers als mislukking en de methode is nooit vrijgegeven.

BCG, Where’s the Value in AI? (oktober 2024)

14%

gemiddelde productiviteitswinst met een AI-assistent

Gemeten bij ongeveer 5.000 klantenservice-agents van een Fortune 500-softwarebedrijf. De minst ervaren medewerkers wonnen 35%; de toppresteerders vrijwel niets. AI tilt vooral de vloer op.

NBER, Generative AI at Work (Brynjolfsson, Li & Raymond)

r = −0.68

correlatie tussen frequent AI-gebruik en kritisch denken

Gerlich vond bij 666 deelnemers een sterke negatieve samenhang, gemedieerd door cognitive offloading: wie denkwerk vaker uitbesteedt, traint de vaardigheid minder. Het blijft een correlatie; oorzaak en gevolg zijn niet aangetoond.

Gerlich, Societies 15(1), 2025

74,4%

van het Nederlandse mkb heeft AI geïntegreerd in de bedrijfsvoering

Nederland loopt daarmee voorop in Europa. Hetzelfde onderzoek waarschuwt dat die snelle groei het risico op ongecontroleerde inzet vergroot.

Sharp-onderzoek (december 2025)

±70%

van de Europese cloudmarkt is in handen van drie Amerikaanse hyperscalers

Amazon, Microsoft en Google samen. Relevant voor elke soevereiniteitsdiscussie: de infrastructuurwinst van de AI-golf landt grotendeels buiten Europa, hoe hoog de Nederlandse adoptie ook is.

Synergy Research Group (2026)

€35 mln / 7%

maximale boete onder de EU AI Act

Voor verboden AI-praktijken: tot €35 miljoen of 7% van de wereldwijde jaaromzet, welke hoger is. Voor mkb en start-ups gelden proportioneel lagere boetes. De deadlines en risicocategorieën staan op mijn EU AI Act-pagina.

Verordening (EU) 2024/1689

Elk cijfer linkt naar de originele bron. Citeer gerust, mét bron.

Veelgestelde vragen

Wat is de ROI van AI-automatisering?

Een betrouwbaar gemiddeld ROI-percentage bestaat niet. Wel gemeten: een AI-assistent maakte klantenservicemedewerkers gemiddeld 14% productiever, de minst ervaren zelfs 35% (NBER). Tegelijk kon 74% van de bedrijven in 2024 nog geen aantoonbare waarde uit AI laten zien (BCG, 1.000 bestuurders). De winst per taak is meetbaar; in de resultaten komt die pas terug als de toepassing in productie draait.

Hoeveel AI-projecten slagen?

Een betrouwbaar slagingspercentage per project bestaat niet. Het dichtstbijzijnde cijfer meet bedrijven: in 2024 haalde 22% waarde uit AI en 4% significante waarde, samen 26% (BCG, 1.000 bestuurders in 59 landen). Dat zegt hoe ver bedrijven zijn, niet hoeveel losse pilots slagen.

Wat de cijfers samen zeggen

Deze onderzoeken meten verschillende dingen bij andere bedrijven, dus geen van deze cijfers voorspelt wat jouw project oplevert. Leg daarom vóór de pilot één getal vast, bijvoorbeeld de doorlooptijd per aanvraag, en meet dat na livegang opnieuw.

Weten waar jouw AI-trajecten staan?

In de Scan zet ik jouw pilots naast deze cijfers: ROI-potentieel, productierisico en een advies per pilot. Eén week, vaste prijs vanaf €1.995 ex btw.

30 minuten · kosteloos en vrijblijvend