AI-statistieken die er in 2026 toe doen
AI-cijfers worden vaak zonder bron geciteerd, en dan gaan ze zwerven. Op deze pagina staan de statistieken die wij zelf gebruiken in werksessies en essays, elk met de originele bron. Bijgewerkt juli 2026.
95%
van de AI-pilots levert geen meetbare ROI op
MIT-onderzoek naar honderden gen-AI-implementaties in het bedrijfsleven: slechts 5% van de pilots haalt meetbare impact op winst of omzet. Het probleem is zelden het model; het is de kloof tussen pilot en productie.
MIT NANDA, The GenAI Divide: State of AI in Business 2025 (pdf)
14%
gemiddelde productiviteitswinst met een AI-assistent
Gemeten bij ongeveer 5.000 klantenservice-agents van een Fortune 500-softwarebedrijf. De minst ervaren medewerkers wonnen 35%; de toppresteerders vrijwel niets. AI tilt de vloer op, niet het plafond.
r = −0.68
correlatie tussen frequent AI-gebruik en kritisch denken
Gerlich vond bij 666 deelnemers een sterke negatieve samenhang, gemedieerd door cognitive offloading: wie denkwerk vaker uitbesteedt, traint de vaardigheid minder. Een correlatie, geen causaal eindvonnis, maar het mechanisme is herkenbaar.
74,4%
van het Nederlandse mkb heeft AI geïntegreerd in de bedrijfsvoering
Nederland loopt daarmee voorop in Europa. Snelle adoptie zegt alleen niets over gecontroleerd gebruik; hetzelfde onderzoek waarschuwt juist voor ongecontroleerde inzet.
±70%
van de Europese cloudmarkt is in handen van drie Amerikaanse hyperscalers
Amazon, Microsoft en Google samen. Relevant voor elke soevereiniteitsdiscussie: de infrastructuurwinst van de AI-golf landt grotendeels buiten Europa, hoe hoog de Nederlandse adoptie ook is.
€35 mln / 7%
maximale boete onder de EU AI Act
Voor verboden AI-praktijken: tot €35 miljoen of 7% van de wereldwijde jaaromzet, welke hoger is. Voor mkb en start-ups gelden proportioneel lagere boetes. De deadlines en risicocategorieën staan op onze EU AI Act-pagina.
Elk cijfer linkt naar de originele bron. Citeer gerust, mét bron.
Wat de cijfers samen zeggen
De productiviteitswinst van AI is echt, maar hij landt zelden vanzelf in de winst-en-verliesrekening. De kloof zit tussen pilot en productie, en tussen sneller werken en beter denken. Wie beide serieus neemt, hoort bij de 5%.
Weten waar jouw AI-trajecten staan?
In de Scan zetten we jouw pilots naast deze cijfers: ROI-potentieel, productierisico en een advies per pilot. Eén week, vaste prijs.